Zelfonderzoek: De draadjes.
Wat bedoel ik met ‘draadjes’? Soms worden we voor een situatie geplaatst en ervaren we uiteenlopende gedachten/gevoelens (de mind/het ego) van waaruit we het moeilijk vinden om een keuze te maken of om totaal open te zijn naar onszelf en naar anderen. In het laatste geval (open naar onszelf en naar anderen toe) is de neiging aanwezig om sommige draadjes (gedachten/emoties) wel te delen en andere draadjes achterwege te laten. We veroordelen bepaalde draadjes en zijn van daaruit bang dat anderen ons ook zullen afkeuren of afwijzen als wij deze draadjes met hen delen. Of we willen onze ‘lelijke’ kant niet laten zien, want dan worden ze boos of houden ze niet meer van ons. En ja, we willen de ander natuurlijk ook niet kwetsen, zeggen we dan.

Maar als we preciezer kijken, wat is er dan eigenlijk gaande? Enig idee?

Voordat je verder leest, onderzoek dan eens de vraag wat jou ervan weerhoudt om alle draadjes (emoties/gedachten) aan het licht te brengen en met een ander te delen. Draadjes die gaan over jezelf of draadjes die betrekking hebben op de ander? Kijk eens of je de vraag kan beantwoorden. Wat weerhoudt jou ervan om open te zijn naar jezelf toe en naar de ander?

Dit is het antwoord wat ik heb ontdekt: we vinden er wat van. We veroordelen de draadjes die voorbij komen in onszelf: dit mag/wil ik niet voelen of denken over mezelf, dit mag/wil ik niet voelen of denken over de ander. Alle nare, vervelende gedachten en emoties stoppen we het liefst weg (of eten we weg, of drinken we weg etc.). En het is de mind/het ego wat oordeelt en veroordeelt.

Onze essentie, het Bewustzijn, onze BoeddhaNatuur is vrij, kent geen oordelen, kan dus niet gekwetst worden of kwetsen, omdat ze IS, gelijk de zon die IS, die altijd en immer schijnt. Onze essentie is neutraal (oordeelloos) en compassievol. Liefdevol beziet onze essentie wat er aan verschijnselen (gedachten/emoties: bijvoorbeeld gekwetst voelen) op het toneel verschijnt.

Als we niets zouden plakken op deze draadjes (geen label in de zin van: ‘goede’ of ‘slechte’ draadjes), maar de draadjes bezien voor wat ze zijn, vanuit Gewaarzijn, dan bezien we onze gedachten en emoties van dat moment, zonder oordeel. We laten het licht van de zon schijnen op alle draadjes die in ons leven: angst voor afwijzing, schaamte, schuld, jaloezie, niet goed genoeg zijn, je best doen, aardig gevonden willen worden, perfectionisme, je slachtoffer voelen, verongelijkt zijn, alle overtuigingen en verwachtingen over onszelf, de ander en de wereld (we doen het altijd zo, zo hoort het, zo moet het, dit is goed, dit is fout).

De bril waarmee we naar onszelf en de ander kijken, is dus niet schoon: we plakken nog van alles op de realiteit (al die oordelen en emoties over onszelf, de ander of een situatie) waardoor we de realiteit niet zien zoals die is (puur/schoon/leeg), maar gekleurd door een filter van meningen, overtuigingen en oordelen. Dat is niet goed of slecht, maar is wel de achtergrond van ons lijden. Al die oordelen (niet goed genoeg zijn, schuld, schaamte, afwijzing etc.) en overtuigingen (ik ben niks waard, de wereld deugt niet), waar we ook nog eens in geloven, veroorzaken pijn. Juist dat geloof in wat de mind tevoorschijn tovert, is de bottleneck: we nemen ze als ‘waar’ aan: ik ben schuldig, niks waard etc.

Willen we uit de gevangenis van de mind (het lijden) ontsnappen, dan is onder andere zelfonderzoek een belangrijk instrument, een instrument wat tijdens de sessies bewustzijnscoaching regelmatig wordt ingezet. En zelfonderzoek is alleen mogelijk als we onszelf toestemming geven om alles aan het licht te brengen: zonder oordeel waarnemen wat zich allemaal in ons afspeelt. En als er oordelen zijn…(en die zijn er volop), dan is dat hetgeen we waarnemen, het gaat om het los komen van het geloof in al die oordelen, het los komen van de mind.

Veelal dwarrelen de draadjes rond een bepaalde kwestie onopgemerkt (half bewust, half onbewust) door ons systeem. We voelen ons uit evenwicht door een bepaalde gebeurtenis, maar het zicht ontbreekt. De draadjes vertegenwoordigen uiteenlopende, schijnbaar tegenstrijdige gedachten en emoties. Hoezo schijnbaar tegenstrijdig? Als we het label ‘tegenstrijdig’ ervan af halen, wat blijft er dan over? DRAADJES. Dat is alles. Wie of wat plakt daar het label ‘tegenstrijdig’ op? Precies: de mind. Als we niet aanwezig zijn (wakker zijn/gewaarzijn), dan vereenzelvigt het Bewustzijn zich totaal met de mind, waar de criticus zich bevindt, die de draadjes beoordeelt/veroordeelt van waaruit we sommige draadjes niet willen zien of met een ander willen delen.

Op enig moment ontdekte ik in mijn proces en in het werk met cliënten hoe belangrijk het is om alle draadjes (zogenaamd ‘mooie’, ‘prettige, ‘afschuwelijke’, ‘lelijke’ gedachten en emoties) in het licht te zetten door alle draadjes te belichten en te onderzoeken.
Ook al labelt de criticus de draadjes als goed of slecht, besef dat de draadjes slechts draadjes zijn, ze zijn niet waar of onwaar of tegenstrijdig: ze zijn.
Besef dat jij niet die draadjes bent (dat is niet je essentie), maar dat deze draadjes in het Bewustzijn verschijnen. Met andere woorden: verschuif de aandacht van de mind naar Gewaarzijn (onze essentie), naar de ruimte die jij bent waarin de draadjes (emoties en gedachten) verschijnen.

Oké…, na de theorie nu een voorbeeld: een tijd geleden kwam er een cliënt waarbij het onderzoeken van de draadjes centraal stond. De cliënt, ik noem haar voor de leesbaarheid Yvon, had met vriendin Tineke afgesproken om mee te doen aan een bepaalde wedstrijd, want dit doen we nu eenmaal ieder jaar (= patroon). Ze merkte op dat tijdens het maken van de afspraak er een beweging in haar lichaam gaande was, die aangaf dat ze eigenlijk geen zin had, pufff, zo moe, maar ja, de daadwerkelijke datum lag nog wat verder weg, en wie weet had ze tegen die tijd er toch wel zin in, want ja, het is lekker om buiten te zijn, en de wedstrijd vond plaats in een natuurrijke omgeving wat toch wel heel fijn was, en ze gingen ieder jaar met elkaar, dus ja…, ze had ‘ja’ gezegd.

Het viel mij op dat Tineke (haar vriendin) haar niet had gevraagd (zullen we samen weer meedoen?), maar dat Tineke er automatisch vanuit ging dat ze dit jaar ook weer samen zouden gaan (geconditioneerd patroon), en ja, Tineke had het ook niet zo makkelijk (aldus Yvon)…, dus om dan ‘nee’ te zeggen…, dat vond Yvon toch wel wat te ver gaan, want ik ben dan toch die steun voor haar om te trainen, omdat we dan samen die wedstrijd lopen, dat motiveert haar dan…, en ja, afspraak is afspraak (= overtuiging/regel/zo moet het), dan zet ik me er toch gewoon overheen (aangeleerd patroon vanuit het gezin: kom op, flink zijn, niet zeuren),  zo erg is het toch ook weer niet, dat kan je toch wel voor je vriendin over hebben, en je weet dat die wedstrijd je energie geeft en het is in de natuur, dus gewoon even de knop omzetten (aangeleerd).

Herkenbaar voor de lezer? Dit soort verhaaltjes (draadjes) die door ons heen gaan?

Ik legde de cliënt o.a. de volgende vragen voor: Mag je op een afspraak terug komen? Hoe zou het voor je zijn om af te wachten tot het moment zelf (bijvoorbeeld een dag voor de wedstrijd) om dan na te gaan hoe de vlag er intern voor staat? Hoe lijkt het je om te communiceren met Tineke wat er allemaal door je heen gaat (alle draadjes benoemen), in alle openheid? En wat is er zo erg aan als Tineke teleurgesteld reageert? Mag zij teleurgesteld zijn?

Nadat een en ander inzichtelijk werd voor Yvon besloot zij Tineke te bellen om aan te geven dat ze op dit moment geen zin had om aan deze wedstrijd mee te doen, dat ze het liefst de afspraak wilde afzeggen, omdat ze zo moe was/is, maar het nog open liet, want misschien veranderde haar stemming/energielevel wel en wilde ze uiteindelijk toch mee doen. Ze gaf ook aan dat ze bang was dat Tineke teleurgesteld zou zijn en dat ze het gevoel had dat ze geen ‘nee’ kon zeggen, omdat ze voor haar ook een steun wil zijn om te trainen, maar dat ze toch ook eerlijk moest zijn naar zichzelf toe en dat ze het heel moeilijk vond/vindt om goed voor zichzelf te zorgen.

Aanvankelijk zag Yvon er tegenop om dit gesprek met Tineke aan te gaan. Heel begrijpelijk, want het vraagt ook heel wat: doorbreken van patroon en aangeleerd gedrag (we doen deze wedstrijd ieder jaar, de ander altijd tot steun willen zijn, niet gewend zijn om open en kwetsbaar te zijn naar de ander toe) en doorbreken van een overtuiging (afspraak is afspraak). Ze wilde Tineke niet teleur stellen, want die rekent (leunt) op haar (denkt Yvon: overtuiging) en heeft haar ondersteuning ‘nodig’ (denkt Yvon: overtuiging). Zo kijkt Yvon naar haar vriendin…, dat is niet de realiteit (die is leeg/schoon)…, maar haar inkleuring van de realiteit veroorzaakt door de mind/ego. Het is een plaatje wat Yvon op Tineke plakt: zij heeft mij nodig.

Tot Yvon ontdekt dat zij zelf die ondersteuning heeft gemist in haar verleden en die pijn (niemand die tot steun is) overhevelt op haar vriendin. Zij wil niet dat haar vriendin overkomt wat haar is overkomen: dat ze het allemaal alleen moest uitzoeken. Dat is de onbewuste overtuiging die haar gedrag (zorgen voor haar vriendin) bepaalt zonder dat ze dat zelf in de gaten heeft (blinde vlek). En de onbewuste overtuiging (pijn) zorgt ervoor dat zij niet in alle openheid haar beleving kon delen met Tineke.

Het daarop volgende consult vroeg ik naar de uitwisseling met Tineke. De cliënt gaf aan dat Tineke positief had gereageerd, dus niet overeenkomstig de film van Yvon (dat ze haar steun nodig had, dat ze teleurgesteld zou zijn). Vervolgens vroeg ik hoe de vlag er daadwerkelijk voor stond enkele dagen voorafgaand aan de wedstrijd en welke beslissing ze uiteindelijk had genomen?

Ze gaf aan dat de volgende draadjes door haar heen waren gegaan: Zal ik toch afzeggen…, ik heb er eigenlijk geen zin in…, pufff, ik word al moe bij de gedachte, maar ja, het is wel lekker buiten, in de natuur, ik krijg er energie van en Tineke waardeert het zo, en als ik eenmaal bezig ben, gaat het wel weer etc.

Wat denk je dat ze heeft besloten?

Ze besloot toch te gaan hard lopen. Ik vroeg Yvon of ze weleens gehoor gaf aan een ander belangrijk draadje wat ze meerdere malen had genoemd: dat ze geen zin had…, dat ze moe was/is. Waarop Yvon zei: Nee, ik ga altijd door, ik zet me eigenlijk altijd over dat gevoel van ‘geen zin hebben’ heen.

Vervolgens stelde ik de volgende vraag: En hoe zou het zijn om eens gehoor te geven aan die eerste stem, die aangaf dat je er eigenlijk geen zin in hebt, dat je moe bent? Waarop Yvon zei: Als ik daaraan toegeef, dan ben ik eigenlijk bang dat ik diep weg zak, dat ik de grip op mezelf verlies, dat ik helemaal tot niks meer kom, dat ik depressief word…

Mijn antwoord: Interessant…, en is dat waar? Hoe weet je dat? Heb je het wel eens uit geprobeerd? Nee, zei Yvon.

Hoe zou het voor je zijn om dit experiment eens aan te gaan? Om eens gehoor te geven aan de stem die zegt: Ik heb eigenlijk geen zin…, pufff…, ik ben moe.
En zou het je ook wat kunnen brengen/geven als je aan die stem gehoor zou geven?
Yvon: Ja, rust…, ontspanning…, waar ik eigenlijk diep naar verlang…, alles in mijn leven is ‘werk’, is ‘moeten’ en ik loop altijd vooruit op wat er nog allemaal moet gebeuren, gedaan moet worden, ik kan gewoon niet stil zitten op de bank.

Yvon is het experiment aan gegaan. We zijn een tijd samen op gelopen. Na een x-aantal sessies geeft ze aan wat een verademing het is dat het eeuwige moeten en zorgen voor anderen (in plaats van voor haarzelf) uit haar systeem is. Ze herkent nu de innerlijke stem (in plaats van de stem van ouders/maatschappij), ze handelt er nog niet altijd naar, maar ervaart het als een geschenk dat ze ziet van waaruit ze beweegt, dat er Bewustzijn is, want zonder bewustzijn (gewaarzijn) wordt je gewoon geleefd door je patronen en overtuigingen. Ze is blij dat ze heeft geleerd om zich uit te spreken en kwetsbaar te tonen naar anderen toe en ervaart het als een zegen dat zoveel aangeleerde patronen en overtuigingen verdampen. Ze bedankt me voor de transformatie die heeft plaats gevonden, ze zegt: ‘Als ik niet bij jou was gekomen, dan zat ik nu in de ziektewet met een burn-out…, ik heb zoveel geleerd, gevoeld en ontdekt door onze uitwisselingen en de ‘huiswerkopdrachten’ die ik mee kreeg, ik ben je enorm dankbaar.’

En ik ben Yvon dankbaar, dat ze mij het vertrouwen heeft gegeven en dat we samen deze reis hebben mogen maken.  Er is niets zo vervullend dan ‘open’ gaan… en thuis komen bij je-Zelf.

www.bewustzijnscoaching.com
Facebook: Caroline Ootes, Ontwaken, Bewustzijnscoaching