Zelfonderzoek: Ik zou zo graag in het hier en nu willen leven...

(Cartoon: Joost Verweij)

Ik ontmoet een vrouw in de praktijk. Voor het gemak noem ik haar Silvia. Er ontstaat een uitwisseling. Silvia geeft aan dat ze in haar leven steeds de neiging heeft om 20 stappen verder te zijn dan waar ze nu is.
Ze vindt het moeilijk om in het hier en nu te leven. Ze leeft eigenlijk van de ene stip op de horizon naar de volgende stip op de horizon. En dit speelt zich niet alleen af op het gebied van haar werk (the next step op de carrièreladder), maar ook met betrekking tot relaties.
Ze zegt: ‘Ik kan het gewoonweg niet stoppen…, ik ben alsmaar bezig met de volgende stap, ik maak voortdurend plaatjes in mijn hoofd over mijn werk en over een nieuwe relatie, die enige tijd geleden is gestart. Mijn coachingsvraag is hoe ik in het hier en nu kan zijn.’

Ik nodig haar uit om wat meer te delen. Ze vertelt over een nieuwe relatie. Ze ontmoette hem en vanaf de start gingen ze meteen de diepte in: een totaal nieuwe ervaring voor haar. Ze geeft aan dat ze hem dichterbij wil laten komen, maar dat ze er ook bang voor is. Net als hij. Hij heeft haar laten weten dat hij moeite heeft met binding door een eerdere verstikkende relatie in zijn leven.

Op enig moment nodigt ze hem gekscherend uit om met haar familie mee te gaan op familieweekend. Ze weet van tevoren al het antwoord dat hij zal geven van waaruit ze zegt: ‘Ik vraag je niet mee, maar ik deel wel met je dat mijn broer grapte dat het moment daar is om eens kennis met elkaar te maken: misschien wil je vriend wel mee met het weekend?’
De uitnodiging van de broer van Silvia triggert direct een gevoel van verstikking bij de vriend van Silvia: er ontstaat spanning op zijn keel, hij voelt zich onder druk gezet.
‘Je hoeft echt niet mee hoor, zegt Silvia tegen hem, ik vraag je toch ook niet mee…, ik deel gewoon even wat mijn broer zei.’

Na deze ontmoeting merkt ze op dat de plaatjesmachine gaat draaien. Allerlei gedachten spoken door haar hoofd waardoor er twijfel in haar opkomt of ze wel met deze man verder moet gaan: ‘Zit er wel een toekomst in? Niet alleen houdt hij de boot af, ik ook.’

Ik vraag aan Silvia wat zoal haar plaatjes (gedachten) zijn: breng ze eens allemaal aan/in het licht, wat spookt er zoal door je heen?

‘Nou, zegt Silvia, allereerst gaat er door me heen of ik hier wel mee door moet gaan, ik stel me dan voor wat deze bindingsangst betekent voor onze relatie in de nabije toekomst… en dan ontstaat er twijfel.’ Dan denk ik: ‘Jeetje, deze man is wel heel erg beschadigd…, en ik wil ook niet zijn therapeut zijn…, maar we hebben wel diepe uitwisselingen, dat is heel fijn…, en het komt me ook wel goed uit dat hij een vorm van bindingsangst heeft…, dan hoef ik zelf ook niet over de brug te komen…, en …als ik heel eerlijk ben…, voelt het wel veilig dat hij afstand houdt, dan kan het ook niet fout gaan…, want er leeft een sterke gedachte in mij dat het toch wel weer fout zal gaan.’
Ze vervolgt: ‘Ja, ik zie die denkmachine aan gaan…, ik zie dat ik weer volledig wordt opgeslorpt door al die plaatjes, al die gedachten, maar ik kan het niet laten, dat hoofd gaat gewoon door. Ik zou zo graag in het hier en nu willen leven. Eigenlijk maak ik zelf kapot wat er nu is (mooie uitwisselingen) door steeds maar in gedachten vooruit te lopen op de nabije toekomst.’

‘Ja, zeg ik, ik voel je energie…, het ontbreekt aan vertrouwen…
Ik voel dat je houvast wil, zekerheid, duidelijkheid…, en die is er niet doordat de situatie zo is zoals die is. En daarnaast…, het leven zelf is van nature ook onzeker: je weet niet wat het volgende moment brengt, dus er is geen antwoord mogelijk.’

Het resoneert: er is geen vertrouwen. Ze barst in huilen uit: ‘Als ik nu ga vertrouwen, ben ik zo bang om de deksel op mijn neus te krijgen.’
Ze huilt. Ik geef haar de tijd om haar verdriet te voelen.

Na enige tijd vraag ik aan haar wat ze bedoelt als ze zegt dat ze zo bang is om de deksel op haar neus te krijgen.
‘Dat ik gekwetst kan worden’, zegt Silvia.
Hoe ziet dat er dan uit? Waar ben je bang voor?
‘Ik ben bang dat hij de stekker eruit trekt.’
Van waaruit zou hij de stekker eruit trekken, in jouw beleving?
‘Nou, dat hij mij niet goed genoeg vindt, dat ik zijn liefde niet waard ben.’
En dan? Waar ben je dan bang voor?
‘Dat ik alleen achter blijf.’
‘Ja, dat is wat ik voel’, zeg ik. ‘Je hebt op enig moment je hart afgesloten, net als hij, je bent zo bang om gekwetst te worden…’

Ik voel dat je wordt geleid door een overtuiging en die overtuiging lijkt te zijn: liefde zit er niet in voor mij, niemand die mij echt wil, ik blijf alleen achter.

Deze opmerking triggert een stortvloed van verdriet. Ik voel compassie voor haar en nodig haar uit om de oude pijn ten volle toe te laten.

Na enige tijd vraag ik: ‘Heb je door dat dit kindpijn is? Het lijkt erop dat je in je kindertijd de boodschap van je ouders hebt opgepikt dat ze niet echt van je hielden, wat jij hebt vertaald naar: ik ben niet goed genoeg, ik ben het niet waard om van te houden.’

Wederom barst ze in huilen uit. Ze zegt: ‘Het resoneert 100%. Ik heb als kind soms wel eens gedacht dat ik geadopteerd was, ondanks mijn geboortefoto’s als bewijs.’
Blijf bij je verdriet, zeg ik,  voel waar het zich bevindt in je lichaam, breng al je aandacht naar deze pijn en laat het smelten, ga niet naar je hoofd, naar verhalen.

Na de nodige schokken van intens verdriet wordt het weer rustig in Silvia.
‘Ja, zeg ik, dit is de pijn die je al een heel leven bij je draagt. En waar vanuit je handelt. Deze pijn heeft nog nooit volledig het licht gezien. En het bestaan is je heel genadig, door deze man op je pad te brengen, waardoor jou de mogelijkheid wordt aangereikt om de pijn, van het kind dat je was, te laten smelten.

Deze pijn maakt dat je steeds een toevlucht neemt naar je hoofd: er is geen vertrouwen. Op enig moment in je leven ben je je gaan afsluiten: je verlangt naar intimiteit en openheid, dat is je hart. Ieders hart verlangt naar verbinding, naar nabijheid en contact, maar de pijn van niet geliefd zijn, zit er nog voor.’

Ik ga nu weer even terug naar de vraag waarmee je binnen kwam: ‘Hoe kan ik in het hier en nu zijn?’
Er zijn meerdere wegen. Allereerst: laat deze pijn smelten, die vandaag inzichtelijk is geworden. Iedere keer wanneer angst en twijfel wordt getriggerd en een dwangmatige neiging opkomt om plaatjes te maken over deze relatie, keer naar binnen en voel de pijn die schuil gaat onder de plaatjes: alles is onzeker (dat klopt: het leven is onzeker), ik weet niet wat ik moet doen (dat kan jij ook niet weten, de stroom van het leven is niet voorspelbaar), moet ik hier wel mee door gaan (dat wijst zich vanzelf uit), ik ben zo bang dat het fout gaat, dat er niemand is die van me houdt, dat ik alleen achter blijf (de pijn van het kind en existentiële pijn: een diep gevoel van eenzaamheid).

Wanneer je de pijn tot op de wortel hebt gevoeld, dan verdampt deze.
Dan  kan de neiging tot het maken van plaatjes nog wel getriggerd worden, maar je wordt niet langer meer gegijzeld door de mind, het is dan mogelijk om aanwezig te zijn bij de plaatjesmachine: je ziet wat er plaats vindt in jou zonder dat je daar in opgaat. Het Zelf (Bewust Zijn) kijkt naar het zelf (de mind). Je ziet het verhaal wat zich afspeelt in je hoofd. En kijk dan totaal: bekijk alles wat door de mind ten tonele wordt gevoerd, van het begin tot het eind…, wees aanwezig…, de hele film rolt zich uit, terwijl je ernaar kijkt…, je realiserende dat jij niet het verhaal bent, maar de lamp van gewaar zijn, die het verhaal beziet. Door volledig bewust de capriolen van de mind te aanschouwen, breng je alles aan en in het licht van gewaar zijn. Het patroon wordt helemaal doorgelicht, doorzien en op het bepaald moment dooft die uit.

Betreft het een nieuwe situatie die jou triggert, een situatie die je niet los kunt laten (het blijft aan je trekken, je blijft ermee bezig): kijk, neem waar wat er gebeurt, wat je zegt, doet… en onderzoek op een rustig moment wat er wordt geraakt, welke overtuigingen (plaatjes) er zijn aangetikt in jou. Hou je niet bezig met de ander, met wat de ander fout deed. Hou je ook niet bezig met wat jij al dan niet goed hebt gedaan: dat is geen zelfonderzoek, dat is de mind, die de ander schuldig wil verklaren en/of jezelf. Ga niet naar psychologische analyse en verklaringen.
Breng eenvoudig alles aan het licht, dat is zelfonderzoek: de lamp van Bewust Zijn die alles in het licht zet wat er leeft in jou aan overtuigingen en angsten tot je uitkomt bij de pit: het pijnpunt (zie vorige blog). Soms is het doorzien van de trigger al genoeg om de realiteit weer te zien zoals die is, soms is er meer werk nodig: het voelen van de oorspronkelijke pijn zoals dit vandaag plaats vond in jou.
Hoe voelt die pijn? De pijn van niet geliefd zijn, de pijn van eenzaamheid. Ga niet naar verklaringen en verhalen over je jeugd. Ga naar de pijn die schuil gaat achter de gedachte dat je vaak het gevoel hebt gehad dat je geadopteerd was: niemand die van me houdt, eenzaamheid. Laat die pijn smelten. En dan opent jouw hart zich en is het mogelijk om werkelijk een intieme relatie aan te gaan.

En besef de doorwerking van jouw proces op je partner: alles wat jij opschoont, heeft een helende uitwerking op hem en op een ieder waarmee jij je verbindt. Is dat niet geweldig?

Een andere weg om uit het hoofd te geraken, is: aanwezig zijn in het hier en nu. En ik zie/voel dat de lamp van gewaarzijn niet meer totaal versluierd raakt door de identificatie met de mind: je ziet, je merkt op dat je steeds een toevlucht neemt naar je hoofd, naar verklaringen, naar twijfels, wantrouwen. Veroordeel deze neiging niet, het is niet persoonlijk, het is collectief, we zijn allemaal in dit veld van angst en tekort groot gebracht. En het is al heel wat dat je de neiging ziet. De meerderheid van de mensheid heeft niet door dat ze continu vanuit dit veld, vanuit de mind leven: in het verleden of in de toekomst, maar niet hier en nu. Ze zijn volledig geïdentificeerd met de mind, met hun gedachten en emoties, die het ik zich toe eigent (mijn verhaal). En verandering begint met zien, met gewaarzijn. Dus geweldig dat je de neiging ziet. De oefening die ik je wil mee geven, is: keer terug naar het hier en nu. Iedere keer als je weer opmerkt dat je in je hoofd zit, breng de aandacht naar dit moment. Dit is niet eenvoudig, omdat het een diep ingesleten groef is: het hoofd als overlevingsstrategie om kwetsing te voorkomen. Grip willen op een situatie (relatie) om mogelijke teleurstelling en pijn voor te zijn. Duidelijkheid en zekerheid willen daar waar geen duidelijkheid en zekerheid te geven is: want het leven is onzeker en open, dus niet voorspelbaar.

En dat doet me denken aan Nisargadatta, een spiritueel leraar die in 1981 overleed. Ken je die? Nee. Hij is tot verlichting gekomen door een eenvoudige instructie van zijn meester consequent toe te passen. Iedere keer dat er sprake was van identificatie met de mind (ik ben de wereld, deze persoonlijkheid, het lichaam, mijn geloof, cultuur etc.) bracht hij de aandacht weer terug naar het oorspronkelijke principe, naar het ‘zijnde’ principe, het ‘I am’. Naar dat wat is…, voorbij de mind…, voorbij alle aannames en overtuigingen die door het ik worden geclaimd (ik ben zus en zo). Als dat van ons afvalt…, de identificatie met de mind…, wat blijft er dan over? Dat wat is: I am. En na I am… is het stil, geen invulling, geen houvast: openheid, geen identificatie met wat dan ook, dat is Leven.

I am…, meer valt er niet te zeggen. Iedere keer dat de neiging er is om in een verhaal op te gaan, een verhaal over jezelf of over de ander, een verhaal over het verleden of over de toekomst: keer terug naar I am, naar Beingness, naar gewoon Zijn.

Hiermee eindigen we de sessie. Ze is mij enorm dankbaar. ‘Hoe is het mogelijk dat we in zo’n korte tijd tot de kern kwamen’, zegt ze. Ja…, soms gaat het zo…, je bent een rijpe appel.

I Am – Nisargadatta

Noot: de blog bevat een uitgebreide reactie op de vraag van de cliënt hoe in het hier en nu te leven. In werkelijkheid gaf ik tijdens het consult twee handreikingen: als je in het denken zit, in een verhaal, maak je daarvan los door je aandacht terug te brengen naar het hier en nu, daarnaast vertelde ik over Nisargadatta: I Am.
De uitgebreide reactie  – vanuit gewaarzijn een patroon volgen -, ontstond tijdens het schrijfproces.

www.bewustzijnscoaching.com
www.thehealingcircle.one
Facebook: Caroline Ootes, Ontwaken, Bewustzijnscoaching.
LinkedIn: Caroline Ootes

Darkness is the absence of Light.

    Darkness is the absence of Light.

Ik luister naar een satsang van Osho.
Hieronder een verkorte en bewerkte weergave.

Darkness is the absence of light.
You can’t fight directly with darkness, with lonelyness, fear, sorrow, hate, anger or isolation. The reason is that all these things doesn’t exist (only in our mind). They are the absence of light, just as darkness is the absence of light.

What do you do when you don’t want the room to be dark?
Try to understand: don’t do anything directly with darkness. It will not work. You can’t push it out. You yourself can’t dissolve the darkness by being busy with it (thinking about it, analyzing, worrying). Why? Because the one who is busy with is, is the darkness itself: the mind (ego). So there is no way to make any arrangement with the darkness.

The solution is that you do something with the light. Bring light in the darkness and the darkness vanish. A small candle is enough to fade out the darkness in a room.
Don’t touch the darkness, don’t think about it, because bottom line: it doesn’t exist. It is simply an absence of light. Just bring light (awareness) and you will find no darkness at all. You can go on fighting with darkness your whole life and you will not succeed to banish it, the darkness will remain.

So work for the light. And anything that was it’s absence (fear etc.) automaticaly disappears. Light is awareness, light is the energy of the heart.
Bring awareness in the darkness: just see what is there, without any judgement, without any resistance, total neutrality.

De dag nadat ik de satsang heb beluisterd, ga ik naar een zang/dansworkshop. Na enkele uren is er pauze. Er is een mogelijkheid om uit te rusten op een mat. Ik lig naast een andere vrouw. Ze biedt aan om een dekentje over me heen te leggen en een kop thee voor mij te halen, ik voel haar zorgzaamheid, fijn. Na enige tijd in stilte gelegen te hebben, kom ik overeind om mijn kopje thee te drinken. Er ontstaat een gesprek tussen haar en mij.
Ze vraagt hoe het nu met me is, 5 maanden na het overlijden van onze dochter (zij overleed in de zomer van 2016). Ik zeg: ‘Het gaat goed met mij.’
Ze kijkt me aan, haar gezichtsuitdrukking lijkt te zeggen: ‘Hoe is dat mogelijk’?

Ze nodigt me uit om er iets meer over te vertellen.
Tja, het is natuurlijk een groot verlies, zonder meer…, maar het is een geschenk om te ervaren wat 8 jaar spirituele ontwikkeling betekent wanneer zich een beproeving voor doet. Je weet uiteindelijk pas echt hoe de vlag ervoor staat als je door het leven wordt getest.

Ze vraagt wat het geschenk is. Mijn antwoord: Dat het verlies simpelweg gedragen wordt.
Ik zeg dus niet: gedragen kan worden. Nee, gedragen wordt, er is geen weerstand meer op het ervaren van pijn, van verdriet. Het mag er zijn. Zelfs het woordje ‘mag’ is al teveel: het is zoals het is, soms is er verdriet, gemis, soms zijn er tranen, dat is alles, punt, geen drama. Is dat niet een geweldig geschenk? Dat zo’n groot verlies op een natuurlijke wijze wordt verwerkt…

Ik voel me een gezegend mens en ben dankbaar voor de innerlijke kracht, die in mij door de afgelopen jaren is opgestaan.

Op enig moment vraag ik aan haar hoe het met haar gaat. Ze geeft aan dat zij zich niet bevindt waar ik me bevind. Ze ervaart veel zorgen, spanning, problemen. Alles voelt zwaar en donker, zegt ze. Ze deelt het een en ander van haar zorgen. Ik voel met haar mee. Ja, zeg ik, ieder wordt op haar/zijn eigen wijze door het leven getest. Bij mij betreft het een verlies van een kind, maar wat jij deelt, is ook niet gering.
Kinderen die jou niet meer willen zien nadat je bent gescheiden, geen werk, nagenoeg geen inkomsten en de zorg voor je ouders er ook nog eens bij.

Ik voel dat ze volledig geïdentificeerd is met haar problemen, met de darkness.

Als antwoord deel ik de essentie van de satsang van Osho.
Wonderlijk dat de essentie van een satsang, die ik de avond voorafgaand aan deze workshop heb beluisterd, nu weer door gegeven kan worden.

Darkness is the absence of light, zeg ik. Voedt het licht, ga geen gevecht aan met de duisternis. Zie je dat je helemaal opgaat in je zorgen, angsten en problemen?
Dat helpt je niet. Kom thuis in je hart, in de neutraliteit van het hart. Je kunt je hele leven bezig zijn met het oplossen van problemen, met het ‘processen’ van de darkness, maar daarmee lost de darkness niet op. De darkness creëren we zelf, vanuit identificatie met onze gedachten en emoties.

Versterk het Licht: laat het Licht schijnen op dat wat donker is. Jij bent niet de darkness, maar het Licht. En het bestaan staat aan je zijde, ondersteunt je, ook al voelt dat nu niet zo. Mogelijk dat je wat oppaswerk of schoonmaakwerk kan verrichten om inkomsten te genereren…

Ze deelt dat het werken met kinderen haar beroep is, maar dat ze nergens wordt aangenomen, omdat ze over gekwalificeerd is. En daarnaast voelt ze ook weerstand: ze was laatst een kinderdagverblijf binnen gestapt waar ze registreerde hoe de leidsters met de kinderen om gingen en daar werd ze bepaald niet vrolijk van. Ze deelt dat ze zich bewust is dat ze vrij kritisch is.

Ja, dat hoor ik, zeg ik.  Zie je dat je ‘kiest’ voor de darkness?
Niet dat je dat bewust doet… Je bent daarop ingesteld, geprogrammeerd, je hebt geleerd om zo te kijken naar je omstandigheden… Een andere kijk is ook mogelijk.
Dezelfde situatie kan ook vanuit een positieve kant worden bekeken: je merkt de verzorgende kant van de kinderleidsters op…, maar die ‘kijk’ is er niet.
Je ziet alleen één kant: de darkness.

En het leven is niet eendimensionaal, maar jij kijkt wel zo.
Zoals je naar de omgang van de leidsters met de kinderen kijkt, zo kijk je ook naar al je persoonlijke omstandigheden: je kijk is ‘donker’.

Wat als je licht én donker overstijgt? Wat als je niet voor het een (de positieve omgang van de leidsters met de kinderen) en niet voor het ander (de negatieve omgang van de leidsters met de kinderen) kiest, maar voor het hart, voor awareness.

Wat als je vanuit het hart, vanuit neutraliteit kijkt?
Dan wijs je niets af, je neemt alleen maar waar.
Vergelijk het met de energie van de natuur.
Waarom vinden we het zo fijn om in de natuur te zijn?
We genieten van de natuur, omdat de natuur niet oordeelt, zij is neutraal, kent geen goeie en slechte dagen, oordeelt niet over jou als je over het gras loopt en het plat stampt, vindt er niets van als je bepaalde wandelpaden kiest en andere paden links laat liggen, voelt geen pijn als je de ene boom omarmt of als mooi beschouwt en de andere boom negeert. Dat is de kwaliteit van neutraliteit, de kwaliteit van het hart, de kwaliteit van ‘zijn’ met wat is, zonder nog enig etiket te plakken op welke omstandigheid dan ook, zonder identificatie met alle gedachten en emoties.

De identificatie met onze gedachten en emoties (dat jij ervan overtuigd bent dat wat jij voelt en denkt ‘waar’ is) geeft lading aan omstandigheden, die in principe neutraal zijn.

Ik zeg weleens tegen mensen: plaats jezelf op een podium. Het leven met alle omstandigheden en je kijk daarop speelt zich af op dat podium. Al die zorgen, angsten, somberte speelt zich af op het toneel, maar jij (Boeddha natuur, het hart, gewaar zijn) bevindt zich niet op het podium, maar in de zaal.

Neem plaats in de zaal, stap uit de darkness, stop met het voeden van de darkness.
Kijk vanuit de zaal naar wat zich afspeelt op het toneel van het leven. Die zaal is de ruimte van neutraliteit, van Liefde, van Licht. Alles is zoals het is…, vanuit liefde en mededogen kijk jij naar wat zich afspeelt op het podium.

Werk niet met je problemen, maar versterk getuige bewustzijn, versterk het Licht in jou wat immer en eeuwig schijnt, wat overigens niet hetzelfde is als het licht van positieve gedachten en emoties die vergankelijk zijn, evenals negatieve gedachten en emoties.

Ik heb het over die bron in ons die niets te maken heeft met voorkeur of afkeur, met positief of negatief; dat zijn nog steeds labels, meningen, etiketten.

Kom thuis in je hart, dan groeit vertrouwen, dan ben je met alles wat is, vanuit mededogen, dan smelt de pijn en de knopen, die zich nog op het hart bevinden. Dan lost de weerstand tegen het voelen van pijn op, omdat je je realiseert dat jij niet de pijn bent.

De pijn is slechts darkness gecreëerd door de mind, door herinneringen, door geconditioneerde programma’s (overtuigingen), door identificatie met onze gedachten en emoties. Wanneer je thuis komt in je hart zijn de omstandigheden hetzelfde, maar ‘jouw’ kijk is neutraal.

Ik zie dat er wat binnen komt van datgene wat ik deel…, er vindt geleidelijk aan een verschuiving plaats.

Na onze uitwisseling zegt ze tegen mij: bedankt…, je hebt me echt geholpen…
En ik wil jou bedanken dat je zo open bent waardoor ik dit met jou kan delen. Zonder die openheid zou dit gesprek niet hebben plaats gevonden.

www.bewustzijnscoaching.com
www.thehealingcircle.one
LinkedIn: Caroline Ootes
Facebook: Caroline Ootes, Ontwaken, Bewustzijnscoaching

Gaan waar de wind je heen voert..., niet mijn wil geschiedt, maar Uw wil.

Gaan waar de wind je heen voert…, niet mijn wil geschiedt, maar Uw wil.

Een dagdeel in de week verricht ik vrijwilligerswerk. Ik ondersteun op frequente basis, samen met een andere vrijwilliger, een trainer in zijn werk.
Afgelopen week zei de trainer tegen mij dat hij meerdere vrijwilligers had gevraagd om een collega van hem op een andere locatie te ondersteunen. Zijn collega heeft nog geen vrijwilligers, die haar ondersteunen bij haar werk. De trainer laat mij weten dat de vrijwilligers tot nu toe allemaal afwijzend hebben gereageerd op zijn vraag. Vervolgens vraagt hij aan mij of ik zijn collega zou willen bijstaan. Mijn eerste impulsieve reactie is: ‘Nee, ik heb het hier naar mijn zin met de andere vrijwilligers, en met één in het bijzonder (we hebben veel plezier samen), en ik ben ook pas net weer begonnen na een periode van afwezigheid.’

De volgende dag ontvang ik een mail van de trainer:
Ha Caroline,
Ik begrijp wel dat je het fijn vindt om samen te werken met X. Maar mag ik je toch uitnodigen om a.s. vrijdag in elk geval één keertje mijn collega te  helpen bij haar werkzaamheden? Gewoon vrijblijvend voor één keer, dan kunnen jullie eens kennismaken. Iets (intuïtie?) zegt mij dat het goed tussen jullie zal klikken.
Hartelijke groet, Y

Tja, wat doe je in zo’n situatie?
Waar laat je je door leiden?
Laat je je leiden door je eigen behoefte, je persoonlijke wil: ik heb het naar mijn zin, fijne samenwerking met collega(‘s) en ik draag een steentje bij aan het ondersteunen van de bijeenkomst. Of laat je je leiden door het bestaan zelf, door de stroom die het bestaan op dat moment aanneemt in de vorm van een vraag die de trainer mij voorlegt? Beweeg je mee met waar de wind je heen voert of geef je gehoor aan persoonlijke verlangens, verwachtingen en behoeften? Alles is mogelijk…, niets is goed of fout. Zie van waaruit je beweegt, dat is waar het om gaat.

Ik beluisterde laatst een prachtige satsang van Adyashanti: Beyond the Personal Will (te vinden op www.adyashanti.org) en las zijn boek ‘Jezus, de mysticus’, een boek waarin Adyashanti laat zien hoe belangrijke gebeurtenissen in het leven van Jezus parallel lopen met de verschillende fasen van spiritueel ontwaken.

Adyashanti geeft in de satsang aan dat na ontwaken er nog jaren volgen waarbij de persoonlijke wil langzaamaan uitdooft…, geleidelijk aan meer en meer uitdooft…, totdat er niets meer van overblijft en volledige realisatie zich voltrekt. Hij geeft ook aan dat dit uitdoven van de persoonlijke wil (het ego) over het algemeen jaren in beslag neemt…, zo sterk is de kracht van de persoonlijke wil en de illusie een afgescheiden ik (identiteit) te zijn.

Een verduidelijkend citaat uit zijn boek (Jezus, de mysticus) over ontwaken zelf (pagina 235) is: ‘We stijgen boven de identificatie met het ego en de geest uit, we beseffen onze ware natuur van goddelijk zijn. Maar wanneer je iets overstijgt, wil dit niet zeggen dat wat je overstegen hebt ergens heen gaat. En zo komen we in de tijd van beproevingen, wanneer het leven ons (…) situaties geeft die ons helpen (…) te gaan belichamen wat we gerealiseerd hebben. Als we door de vele beproevingen heen zijn gegaan die ons leren om geest (Goddelijk zijn) te belichamen – en dit stadium duurt vaak enkele jaren – komen we tot een diep en intens gevoel van rust, van welbehagen, van welzijn.’

En dat is waar ik me bevind: in de jaren van beproevingen en het uitdoven van de persoonlijke wil. Een zeer grote beproeving voltrok zich in de zomer van 2016 toen geheel onverwacht onze dochter op 28-jarige leeftijd overleed. Daar schrijf ik op een ander moment over. Een zeer geringe ‘beproeving’, ik zou het eerder een ‘testje’ noemen, was de vraag die de trainer aan mij voorlegde.

Ik schreef een email aan de collega vrijwilliger waar ik met veel plezier mee samen werk. Een gedeelte van die mail geef ik hieronder weer:
Tja…, reuze jammer dat wij elkaar dan niet meer op frequente basis zien…, maar ik kan er ook naar kijken vanuit het perspectief dat het bestaan deze stroom op gang brengt (dit expliciete verzoek van de trainer), naast het gegeven dat wij natuurlijk zo nu en dan eens een kopje koffie kunnen drinken na onze bijeenkomsten, die op dezelfde tijd plaats vinden, alleen op een andere locatie…, en ik wil ook graag een bijdrage leveren daar waar ik nodig ben…, vanuit het hart…, wat voorbij persoonlijke belangen/behoefte gaat…
Nou, X, ik had niet verwacht dat het zo zou lopen…, over verwachtingen gesproken… waar mijn vorige blog over ging…, maar ben innerlijk soepel genoeg om mee te bewegen met de stroom van het leven. Dus ik ga komende week een keer meelopen…, welke kant het opgaat…, geen idee…, maar ik hou je op de hoogte.
Liefs,
Caroline

En dan is het zover. Ik loop een dagdeel mee met de andere trainer op een andere locatie. En opnieuw doen zich enkele kleine uitdagingen voor: het is aanvankelijk steenkoud in de ruimte (de airco kon niet uit) en de ramen zijn bedekt met stevige vitrage zodat er geen afleiding voor de deelnemers plaats kan vinden, er is dus geen contact met buiten (met de natuur) en de verlichting van de ruimte laat ook te wensen over. Met andere woorden: ik ga er qua ruimte en sfeer duidelijk niet op vooruit.
Oké, zeg ik tegen mezelf: zo is het dan. De volgende keer kleed ik mij erop…, dit is waar het bestaan mij brengt. Ik verleen die middag de ondersteuning voor de trainer en voel duidelijk aan dat het verzoek om een keer mee te lopen niet uit de lucht komt vallen: ik ben hier nodig en wil er graag voor haar zijn. De volgende dag mail ik de trainer, die mij had gevraagd om zijn collega te ondersteunen, dat ik in het vervolg zijn collega zal bijstaan.

En zo gaat het dan…, als je je niet meer laat leiden door je persoonlijke wil, maar door het hart, door het bestaan zelf…
Zo gaat het dan…, als je het roer vrijwillig uit handen geeft: dan ga je waar de wind je heen voert… Sinds enige tijd is er nagenoeg geen weerstand meer, geen verzet meer wanneer het leven mij uitnodigt om mee te bewegen met de stroom van het Leven zelf.
Ja, ik merk de staartjes van de persoonlijke wil op en ook de neiging om te hechten (ik heb het naar mijn zin/veel plezier met een andere vrijwilliger), maar er is niet veel nodig om los te laten.

De sleutel is het hart: het hart is open en wordt geraakt wanneer de trainer mij wederom vraagt om een keer mee te lopen met zijn collega en dat maakt de beweging als vanzelf mogelijk.

In alle andere gevallen (als het hart niet open is) komt de ‘keuze’ om al dan niet mee te bewegen voort uit ons hoofd of uit de persoonlijke wil (ik heb het naar mijn zin, ze zoeken maar een andere vrijwilliger). Of we bewegen mee, omdat religieuze stromingen beoefening prediken van bepaalde deugden zoals dienstbaarheid, menslievendheid, gelijkmoedigheid. Dan komt de beweging ook niet voort uit het hart, maar uit het hoofd, het ego: ik moet goed doen, ik ga onvoorwaardelijke vriendelijkheid beoefenen (alsof die te beoefenen valt…). Of we zeggen ‘ja’, omdat we geen ‘nee’ kunnen zeggen, omdat we aardig gevonden willen worden. Ook dan komt de beweging niet uit het hart, maar uit een aangeleerd programma uit onze jeugd. Met andere woorden: de persoonlijke wil blijft intact. Het is dus niet mogelijk om een project te maken van het ontmantelen van de persoonlijke wil, omdat de drijfveer van waaruit je dan beweegt de persoonlijke wil zelf is (ik ga nu de slavendrijver in mij, de persoonlijke wil met al haar verlangens en behoeften afbreken). Wie is de ‘ik’ die dit wil??
De enige weg die ik zie, is het openen van het hart. En dat is waar bewustzijnscoaching over gaat en voor bedoeld is: de transformatie van hoofd naar hart.

Niet mijn wil geschiedt, maar Uw wil…, de wil van het Leven zelf, voorbij het ego, voorbij het denkbeeldige ‘ik’, die meent het leven te kunnen besturen (persoonlijke wilskracht).

www.bewustzijnscoaching.com
www.thehealingcircle.one
LinkedIn: Caroline Ootes
Facebook: Caroline Ootes, Ontwaken, Bewustzijnscoaching

Zelfonderzoek in relaties.

Zelfonderzoek in relaties: wat bedoel ik daarmee?
Zelfonderzoek in relaties zet je in op het moment dat er een conflict in jou is of tussen jou en een ander. In bijzijn van de ander deel je wat er allemaal leeft en speelt in jou terwijl de ander luistert.

Zolang we nog geïdentificeerd zijn met de mind, zolang we nog onze gedachten en emoties als ‘waar’ beschouwen (ik heb gelijk), wordt deze oefening door beide ‘partijen’ als pittig ervaren.

Jezelf helemaal laten zien tijdens het delen, vraagt openheid en kwetsbaarheid, wat voor veel mensen geen gemakkelijke opgave is, omdat het hart nog niet volledig open is.

En werkelijk open luisteren naar de ander is eveneens niet makkelijk. Voordat we het door hebben, zit de mind ertussen en vinden we er van alles van (het klopt niet wat jij zegt).

Duidelijke afspraken zijn essentieel om opheldering te verkrijgen over een kwestie, want dat is het doel van zelfonderzoek: opschoning, opheldering, waardoor je met een schone lei weer verder kunt gaan.

Zo spreek je met elkaar af wie er als eerste begint met delen en hoeveel tijd een ieder krijgt voor het zelfonderzoek in bijzijn van de ander.
Je zou kunnen beginnen met 15 minuten per persoon, maar het kan heel goed een half uur zijn, zodat degene die vertelt in alle rust alle aspecten (zie vorige blog) kan onderzoeken en delen.

De ander luistert, is aanwezig en tracht zich volledig te verplaatsen in jou, in wat er door jou heen gaat…, ook als degene die deelt het over jou heeft…
Wat is haar of zijn beleving van de situatie?

Soms vallen er stiltes…, laat het gebeuren, ga er niet vanuit dat de deler dan klaar is. Je draait de rollen pas om als de tijd, die je met elkaar hebt afgesproken, voorbij is.

In de stilte kan namelijk van alles alsnog omhoog borrelen of nader onderzocht worden om even later te delen met de luisteraar.

De luisteraar heeft als taak een veld van aandacht te zijn. Het is niet de bedoeling dat de luisteraar vragen stelt om de ander te ‘helpen’ als hij of zij stil valt. Blijf in stilte luisteren tot de tijd voorbij is. En draai dan de rollen om, zonder enige evaluatie of uitwisseling over datgene wat de deler zojuist heeft gezegd.

Het is een hele uitdaging om als luisteraar ‘leeg’ te blijven wanneer het over jou gaat.
Allerlei opvattingen, oordelen, meningen, emoties (mind) komen voorbij terwijl je naar de beleving van de ander luistert. Je zou de ander maar wat graag willen onderbreken om jouw waarheid te vertellen…, het liefst willen opleggen, want volgens jou is het zo niet gegaan…, en jij ziet het juist…

De vraag is of dat zo is. Zie jij het juist? Wat maakt dat jij ervan uit gaat dat jouw interpretatie van het conflict klopt en de interpretatie van de ander niet?
Waarom zou de ene inkleuring van de werkelijkheid wel juist zijn en de andere inkleuring niet? Het zijn toch beide inkleuringen oftewel interpretaties, zowel van de deler als van de luisteraar?

Besef je wel dat er geen gelijk of waarheid bestaat op het moment dat er sprake is van interpretaties?

Als je dat werkelijk beseft, dan realiseer je je dat je allebei een gevangene bent van een ‘verhaal’, een verhaal dat de mind jou voorspiegelt, een verhaal dat voor jou ‘waar’ lijkt, zoals het verhaal voor de ander ook ‘waar’ lijkt, maar het niet is, het is een verhaal.
Ja, dat verhaal kan pijnlijk zijn…, zeker als je erin gelooft.

Voordat we het in de gaten hebben, zijn we overtuigd van ons gelijk en verwijten we de ander van alles, zonder ons te realiseren dat deze verwijten niet over de ander gaan maar over onszelf.

We verwijten de ander bijvoorbeeld egoïstisch gedrag (je houdt helemaal geen rekening met mij) zonder ons te realiseren dat we bijvoorbeeld helemaal geen rekening met onszelf houden, omdat we van jongs af aan hebben geleerd dat de ander altijd voor gaat. Dus je spreekt je behoefte niet uit en je past je automatisch aan aan de ander.

Zelfonderzoek betekent o.a. onderzoek naar wat deze verwijten, die we over de ander hebben, onszelf te vertellen hebben: ik verwijt jou dat je geen rekening met mij houdt, maar ik ontdek dat ik me onvoldoende heb uitgesproken over wat ik fijn vind of belangrijk vind…, ik ben mee gegaan met jouw behoefte en heb mijn behoefte opzij geschoven, dus eigenlijk ben ik boos op mezelf…, dat ik dit weer heb laten gebeuren…, dat ik geen verantwoordelijkheid heb genomen voor mijn behoefte door me uit te spreken.
En dan zeg ik dat jij geen rekening met mij houdt…, en dan ben ik boos op jou, maar dat klopt niet, ik kom erachter dat ik het ben die geen rekening met mezelf hou, eigenlijk zou ik zelf wat ‘egoïstischer’ mogen zijn door mijn behoefte kenbaar te maken, maar ik ging er op voorhand vanuit dat je toch geen rekening met mij zou houden…, en het zou ook nog eens zo kunnen zijn dat we allebei op een bepaald moment een andere behoefte hebben…, dat wil niet zeggen dat ik mij bij voorbaat maar dien aan te passen aan jou (wat ik vanuit de opvoeding heb mee gekregen) of dat jij je dient aan te passen aan mij…, we kunnen dan samen kijken hoe we hier mee omgaan…

Tja, het is niet eenvoudig om ons los te maken van het verhaal waar we totaal mee geïdentificeerd zijn geraakt (jij gedraagt je egoïstisch), maar wel heel essentieel om te groeien in bewustzijn.

Dus: realiseer je wat er gaande is…, je ziet de realiteit niet zoals die is, allebei niet. Een conflict betekent bij voorbaat: vervorming van de realiteit, je kijkt door een gekleurde bril naar de ander en de ander kijkt door een gekleurde bril naar jou…, en jullie geloven allebei wat de mind je voorspiegelt…

Als je het bovenstaande als uitgangspunt neemt, dan kan zelfonderzoek in bijzijn van de ander enorm vruchtbaar zijn. Als beide ‘partijen’ op wezenlijk niveau begrijpen dat zij de waarheid niet in pacht hebben (die bestaat niet op het level van de mind: ieder heeft zo zijn/haar interpretaties), als beide ‘partijen’ beseffen dat zij verantwoordelijk zijn voor de bril die zij op hebben (een gekleurde bril), als beide ‘partijen’ bereid zijn te onderzoeken wat de spiegel is van de oordelen en verwijten die we hebben over de ander, dan is zelfonderzoek in bijzijn van de ander een groot geschenk, een zegen.

Zelfonderzoek in bijzijn van degene waarmee we in conflict zijn, is dus een pittige oefening, maar levert ook veel op aan zelfinzicht en intimiteit. Er gaat niets ondergronds wat de relatie kan vertroebelen. Een ieder krijgt de ruimte en de tijd om te onderzoeken wat er allemaal speelt en leeft. Er ontstaat begrip voor ieders belevingswereld, de verbinding wordt opgeschoond en de ruis verdwijnt: o, ik begrijp je, daaaaar kom jij vandaan, dat gebeurde er in jou, die overtuiging werd getriggerd van waaruit je zo heftig reageerde. Er kan weer met een schone lei verder gegaan worden.

Zelfonderzoek leidt ertoe dat het contact, de vriendschap of de samenwerking zich verdiept, maar dit is alleen mogelijk als we werkelijk bereid zijn om ons ego (ik heb gelijk) opzij te schuiven, als we ons blanco verplaatsen in de ander, als we in staat zijn om ons geheel open te stellen voor de belevingswereld van de ander, als we naar de ander luisteren vanuit ‘leegte’ (zonder mind), vanuit het hart. Dit kan je niet afdwingen.

Als die ‘leegte’ nog niet aanwezig is in ons, dan is het belangrijk om je oordelen/meningen e.d. voorbij te zien komen: zie de oordelen, maar handel er niet naar door de ander te storen of door de ander straks even goed de waarheid te vertellen als jij aan de beurt bent (dan ben je weer een gevangene van je gelijk, je verhaal).

Je kan de ander niet ‘verstaan’ of horen als je zo vol zit met jouw verhaal… Tracht je open te stellen voor de ander ook al komen er allerlei oordelen van jouw kant voorbij, tracht zover te komen in het luisteren naar de ander dat je begrijpt waar de ander vandaan komt: wat is zijn of haar ‘verhaal’, wat is zijn of haar interpretatie van de situatie?

Dat wil niet zeggen dat dit verhaal ‘waar’ is of dat je het met de ander ‘eens’ of ‘oneens’ bent… Het gaat namelijk niet om ‘waar’ of ‘niet waar’, weet je nog…, ieder heeft zo haar of zijn eigen interpretatie…

Het gaat erom dat je de tijd en ruimte krijgt om de achtergrond van je emotionele reactie (verwijten/oordelen) te delen en te onderzoeken in bijzijn van de ander, zodat er wederzijds begrip kan ontstaan. Het gaat niet om ‘gelijk’ krijgen: ik zie het juist en jij ziet het fout: dat is de mind en niet het hart.

En om toch nog even heel precies te zijn: het doel van zelfonderzoek is niet een emmer modder over de ander heen storten of je gal spuwen. Nee, dan heb je niet begrepen wat de grondslag is van zelfonderzoek: delen wat er innerlijk in jou plaats vindt, onderzoeken wat de diepere motieven/drijfveren zijn van waaruit je reageerde zoals je reageerde. En last but not least: de ander en jezelf op een diep niveau ontmoeten van waaruit wederzijds begrip zich ontvouwt.

www.bewustzijnscoaching.com
www.thehealingcircle.one
LinkedIn: Caroline Ootes
Facebook: Caroline Ootes, Ontwaken, Bewustzijnscoaching.

Gerechtigheid: Wat zou jij doen als...?

“Sometimes you have to stop thinking so much and do what your heart is telling you.”

Vertel mij eens wat jij zou doen? Je loopt op straat en je ziet een oud vrouwtje die beroofd wordt door een man. Wat doe jij dan? Ga je erop af? Hou je die man tegen?
Het is toch niet rechtvaardig dat dat oude omaatje beroofd wordt? Dan moet je als mens toch ingrijpen? Dat laat je toch niet gebeuren?
Mee eens, toch? zegt degene die ik op een bijeenkomst spreek tegen mij.
Als je dan ingrijpt, zegt hij, je stapt op die man af, je rukt dat tasje af wat hij zojuist heeft gestolen, maar tijdens de worsteling valt hij ongelukkig op straat en raakt verlamd…, wat is dan rechtvaardigheid? Is het rechtvaardig dat degene die opkwam voor dat omaatje dan wordt berecht??? Je moet toch wat doen als je dat ziet gebeuren? Dan kan je er toch niks aan doen dat die man verkeerd valt? Wat zou jij doen? zegt hij tegen mij, als je voor zo’n situatie wordt geplaatst.

Voordat ik antwoord kan geven, komt hij met een volgende situatie op de proppen.
Stel je voor dat voor je ogen een vrouw wordt verkracht. Dat is toch heel heftig, niet waar? Als zij wordt verkracht, dan houdt ze daar haar leven lang een trauma aan over, ze moet in therapie, want ze durft niet meer alleen over straat… Dan grijp je toch in? Dat laat je niet gebeuren, toch? Dus je houdt die man tegen en deelt een paar flinke klappen uit. Vervolgens komt de politie en wordt die man, die voor die vrouw opkwam, ook opgepakt, dat is toch niet rechtvaardig? Je moet toch ingrijpen als je zoiets voor je neus ziet gebeuren? Wat zou jij doen in zo’n situatie, zegt hij tegen mij, daar ben ik nou echt benieuwd naar.

Ik voel het dilemma aan wat hij rond rechtvaardigheid schetst…
Tja, zeg ik, niet eenvoudig… Ja, wat is rechtvaardigheid? Geen idee, zeg ik.
Maar wat zou jij doen in zo’n situatie? zegt hij.
Ik weet het echt niet, zeg ik. Ik weet echt niet wat ik zou doen op zo’n moment. Misschien zou ik ingrijpen, misschien ook niet. Dat kan ik NU niet zeggen. Als ik NU antwoord zou geven op die vraag, dan komt dat antwoord voort uit de mind (een virtuele werkelijkheid, die niets over het Leven zelf zegt). Het antwoord dat ik dan geef is bedacht, het komt uit mijn hoofd, het zegt niets over wat zich daadwerkelijk ontvouwt als ik voor zo’n situatie wordt geplaatst, dus wat heeft het voor zin om deze vraag te beantwoorden? Iedere situatie is weer anders, ook al lijkt die hetzelfde (oma die wordt beroofd), dus ook de reactie op zo’n situatie is uniek.

Hoe kan ik van tevoren voorspellen wat de reactie zal zijn die uit mij voort komt? Geen idee… Los van rechtvaardig of niet rechtvaardig…, want wat is rechtvaardigheid? Rechtvaardigheid is een subjectief gegeven: het is maar net hoe je ernaar kijkt. Kijk je vanuit de bril van het slachtoffer naar rechtvaardigheid? Of kijk je vanuit de bril van de dader? Of de bril van de maatschappij (wetten, politie, rechter)? Allemaal brillen met aannames over wat rechtvaardigheid is…

En wat als je geen bril op zou hebben? Wat als je de realiteit waarneemt zoals die is, zonder aannames. Wat zie je dan?

Enige tijd geleden overkwam mijn partner een situatie zoals hierboven wordt geschetst.
Hieronder een weergave van de situatie.
Hij loopt in de hal van het station en er loopt een man uit een winkel naar buiten, die wat kleding gestolen lijkt te hebben (de bliep ging af). De dames van de kledingwinkel lopen achter de man aan en willen hem tegen houden. Toevallig loopt mijn partner net op dat moment langs die zaak en voordat hij het goed in de gaten heeft staat hij tegenover de ‘dief’. En…, wat gebeurde er?
De ‘dief’ begint tegen me te schreeuwen, zegt mijn partner. Hij zei: ‘Nou, trek je wapen dan?’ Dat meen je niet, zeg ik, en toen, hoe reageerde jij?
Ik zei: ik heb geen wapen (en hij keek de ‘dief’ recht in de ogen aan). En toen? zei ik.
De ‘dief’ schreeuwde opnieuw tegen mij: ‘Nou, pak je wapen dan?’ Waarop hij nogmaals tegen de ‘dief’ zei: ‘Ik heb geen wapen, kijk maar…’ (hij wreef over zijn jas, geen uitstulping van een wapen, en wees naar zijn broekzakken).

Op dat moment eindigde deze ervaring voor mijn partner, de spoorwegpolitie was gearriveerd en nam de ‘dief’ mee. En mijn partner vervolgde zijn weg naar huis.
Had je verwacht dat je zo zou reageren? zei ik. Nee, het gebeurde gewoon…
Zijn antwoord resoneert…, en wij maar denken dat we van tevoren onze reactie kunnen bepalen… Was je bang toen de ‘dief’ zo tegen je schreeuwde? Nou, ik voelde wel wat angst, en toch bleef ik staan…

Wie of wat bepaalde dat hij bleef staan…? Wie of wat bepaalt überhaupt wat er op zo’n moment gebeurt? Is er wel een IK die bepaalt en van tevoren kan bedenken wat je doet? Of bepaalt het Leven wat door jou heen stroomt wat je reactie zal zijn?

Nogal eens vragen mijn kinderen aan mij: wat moet ik doen als… En dan schetsen zij een bepaalde toekomstige situatie (misschien is deze studie te moeilijk voor mij, wat moet ik dan?). En veelal is mijn antwoord: je loopt vooruit op een situatie die NU niet speelt, je bent NU al met een toekomst bezig die niet bestaat, een toekomst die je niet kent…, dus wat heeft het voor zin om je daar nu al druk over te maken…, als de situatie zich voordoet, vertrouw erop dat een antwoord zich zal ontvouwen, een antwoord die voor jou klopt. Steeds vaker doorzien de kinderen wat ik daarmee aangeef: ‘Ja, mam, dat is waar…, ik zit me nu al zorgen te maken over een toekomst, die er niet is.’ Zo is het maar net, zeg ik.

Go where you heart takes you. Follow the inner voice.

www.bewustzijnscoaching.com
www.thehealingcircle.one
Facebookpagina: Caroline Ootes, Ontwaken, Bewustzijnscoaching
LinkedIn: Caroline Ootes